Iedereen heeft wel eens gehoord van World of Warcraft, maar blijkbaar weten maar weinig mensen echt wat er in die fantasiewereld met orcs en elfen gebeurt. Inderdaad, we organiseren ‘raids’ (zeg maar trainingsavonden) om met elkaar in een team van 25 man (en vrouw!!) monsters te verslaan. In gecompliceerde gevechten waar iedere speler zijn eigen rol heeft, proberen we met elkaar in gecoördineerde de wedstrijd te winnen. Sommige teamleden zijn aanvallers (de ‘dps-ers’), andere vervullen een meer verdedigende rol (de ‘tanks’) en er zijn ook spelers die proberen alle teamleden in “leven” te houden (de ‘healers’). Er is 1 of – bij sommige gevechten – soms meer coaches die met aanwijzingen proberen het gevecht te coördineren en in goede banen te leiden. En om je een impressie te geven: zo ziet dat er dan uit.

En wat zie je in dergelijke teamwedstrijden wanneer honderdduizenden spelers – soms miljoenen – dagelijks samenwerken in zeer complexe virtuele omgevingen?
Deze spelers

• organiseren zichzelf
• ontwikkelen vaardigheden
• hebben verschillende rollen

In MMORPG’s zoals Wolrd of Warcraft ontstaan dan ook leiders die:

• andere spelers kunnen werven
• en hen kunnen organiseren
• grote groepen spelers naar een gezamenlijk doel kunnen leiden

En zeg nou zelf: als je niet wist dat dit over gamen gaat in een virtuele omgeving dan zou je deze kenmerken ook kunnen gebruiken om het samenwerken in een virtuele omgeving te beschrijven. In onderstaande presentatie (te vinden op mijn slideshare omgeving) kun je nog wat meer illustraties en omschrijvingen bekijken over het verband tussen gamen en online samenwerken.

Met kerst heb ik haar boek ‘Reality is broken’ gelezen waarin bovenstaande Ted-talk in 350 stuk-voor-stuk intrigerende pagina’s wordt verteld. En ik ben overtuigd:gamen kan veel meer zijn dan een vlucht uit een niet-werkende realiteit. Als we erin zouden slagen de beloningen die je in game-werelden krijgt (kans op succes, sociale contacten, betekenisvolle activiteiten en onderdeel van iets groters) ook in de ‘echte’ wereld uit te delen, dan kunnen met z’n allen heel wat problemen oplossen door te gamen. In het boek worden prachtige voorbeelden getoond van ARG’s (alternate reality games), games die je in real life speelt én van games zoals world without oil en Evoke waarbij de doelen van het spel niet in virtuele werelden liggen maar in real life.

Er zijn niet veel redenen om aan te nemen dat de kloof met de burger door sociale media zal worden gedicht. Burgers hebben vaak geen behoefte aan informatie van de overheid, zijn niet uit op continue interactie en zijn meestal ook niet mobiliseerbaar voor politieke doelen. Sociale media kunnen deze verwachting op voorhand niet waarmaken.

Hoewel het niet lukt om te reageren, was het een goede stimulans om toch zelf nog een keer stil te staan bij wat dat nu betekent ‘de kloof tussen burgers en politiek overbruggen’. Aalberts doet zijn zegje in een van de commentaren “De kloof overbruggen betekent – in mijn ogen – voorheen ongeinteresseerde burgers bij de politiek betrekken. Dat gebeurt via sociale media zeker niet.” Met zo’n beperkte definitie kan ik me wel voorstellen dat je vindt dat sociale media die taak niet kunnen vervullen én dat je vervalt in een toch karikaturale omschrijving van zowel ambtenaar als burger.

Voor mij betekent die kloof overbruggen veel meer. Ik heb het gevoel dat ‘burgers’ het gevoel hebben dat ‘de overheid’ een op zichzelf staand systeem is geworden, een bureauratisch geheel die alleen voor ‘hun eigen hachje gaan’, een systeem waar zij niet door vertegenwoordigd worden, een systeem waar zij niet door gehoord worden. De kloof overbruggen begint mijns inziens dan ook dat burgers niet alleen vaststaand beleid gepresenteerd krijgen, maar inzicht kunnen krijgen in de wijze waarop belei tot stand is gekomen. Dat houdt in dat ze beter kunnen weten waarom en hoe beleid tot stand is gekomen, waarom maatregelingen of beslissingen worden genomen. Het betekent dat ze op sommige vlakken mee kunnen denken (en soms mee doen) en dat in alle lagen van de overheid. Het betekent dat burgers de mogelijkheid hebben om hun ideeën, maar ook hun klachten ergens kwijt kunnen. En dat ze gehoord worden. Sociale media kunnen daar een prima tool voor zijn. En als je de kloof overbruggen op die manier bekijkt, dan kom je volgens mij ook hele goede voorbeelden tegen: van verbeterdebuurt.nl tot http://epetitions.direct.gov.uk/, van twitter of facebook tijdens crises tot samenwerkingsomgevingen op Pleio. Zelfs open data initiatieven kunnen hiertoe bijdragen.

Ik zag onlangs twee voorbeelden van betrekken van mensen bij projecten op een manier waar de overheid van zou kunnen leren: my-farm.org.uk en lifeboat. Hieronder alvast twee filmpjes; een uitgebreidere blogpost is in de maak.

My-farm.org.uk

Lifeboat

LIFEBOAT: The Green21 Alternate Reality Game from Green21 on Vimeo.

Op ikki.nl vond ik de blogpost ‘Privacykriebels‘ van Birgit Zuurveld die zegt moe te worden van al die gesprekken over privacy

“Privacy, privacy, privacy. Wij leven in een wereld waarin ons leven op straat ligt. Inbrekers hebben vrij spel, aangezien iedereen op Twitter plaatst wanneer hij of zij op vakantie gaat, foto’s van jonge meisjes in schaarse kleding zijn zo van Hyves en Facebook te plukken en er vallen massaal ontslagen, omdat wij niet meer dronken sms’en maar dronken twitteren. Eerijk gezegd word ik een beetje moe van deze berichten”.

Birgit spoort al die, zoals zij ze noemt “zelfbenoemde social media kenners”(sic) aan een beetje vertrouwen in de mensheid te hebben. “Dan hebben wij tenminste weer tijd om eens echt diep op social media in te gaan.”

Ik vind dat de auteur het begrip privacy wel heel erg beperkt definieert als “Posts horen alleen te zien te zijn voor mensen waarvoor ze bedoeld zijn en we moeten, als we net een biertje teveel op hebben, onze smartphone in onze tas laten zitten.” Ik heb best vertrouwen in de mensheid, maar veel minder in alle commerciële bedrijven en ook regeringen die volop op vele manieren onze privacy eroderen en aantasten. En dan heb ik het dus “simpelweg” bijvoorbeeld over giganten als Google en FaceBook maar ook bedrijven als Acxiom die op grote schaal alle mogelijke data en gedrag van ons registreren, vergelijken, interpreteren en gebruiken. Vergeet niet het belangrijke statement

“if you’re not paying for something, you’re not the customer; you’re the product being sold”.

Vooral als dergelijke verzamelde data gebruikt worden om ons een beperkte blik op de wereld te bieden (met een mooi woord “gepersonaliseerde content”) vind ik het eigenlijk echt onacceptabel.

Privacy gaat niet over het *zelf* onverantwoord delen van jouw informatie (daar ben je nog bij, dat doe je zelf), maar juist over alle informatie die achter je rug over jou wordt verzameld, alle informatie waar je helemaal geen zicht op hebt. Nachtmerries, toekomstbeelden? Nee, hoor gebeurt nu bij iedere zoekopdracht die je in Google ingeeft, bij iedere mail die je in Gmail ontvangt, bij iedere vriendschap die je op FaceBook accordeert of bij ieder boek dat je bij Amazon of Bol.com bekijkt. Dát is privacy, er worden dingen verzameld over mij en jou waarvan ik in ieder geval 1) liever zou weten *wat* er precies verzameld, verkocht, gebruikt en bewaard wordt en 2) ik eigenlijk nog meer zou willen dat het niet gebeurt. En ik vind eerlijk – i.t.t. Zuurveld blijkbaar – dat daar veel te weinig over wordt nagedacht of gepraat. Eerlijk gezegd vind ik het intrinsiek verbonden aan het werk van socialemediakenners om daar diepgaand over na te denken. Jammer dus dat Zuurveld er al in dit stadium ‘moe van wordt’.

Blijkbaar zijn de bezoekers van ikki.nl sowieso niet zo erg bezorgd over hun privacy: er staat namelijk nog een tweede blog waarin staat dat we afbraak van onze privacy maar gewoon moeten accepteren ‘Je foto in een advertentie op LinkedIn? Moet kunnen toch?‘ Sjef Kerkhofs vind dat je dat maar gewoon moet accepteren. Ik vind dat eigenlijk helemaal niet!

Ik zou eerder willen zeggen dat je niet door het gebruik van sociale media, maar door het gebruik van internet minder privacy hebt. Maar dat wil toch niet zeggen dat er maar twee opties zijn: geen sociale media gebruiken of maar lijdzaam toezien hoe privacy en anonimiteit steeds minder waard zijn? Ik houd privacy zaken graag zelf in mijn hand. En ja, ik ben gewoon lid van LinkedIn omdat het me een kans biedt om een zakelijk netwerk te onderhouden, dingen te bespreken, kennis en ervaring te delen en nieuwe dingen te leren. Maar dat wil toch geenszins zeggen dat ik zo maar producten waar ik geen invloed op heb wil ondersteunen door ongevraagd in third party advertenties te verschijnen? Slechte argumentatie dus. Gelukkig zegt Kerkhofs nog net niet “en als je er bezwaar tegen hebt, dan gebruik je het toch niet?” Voor iedereen die dat dacht is “If you don’t like it, don’t use it. It’s that simple.” ORLY? verplicht leesvoer.

(2) “Vooral de optie “People you may know” is een interessante. Ongetwijfeld kun je ook die optie uitzetten in LinkedIn. Maar wie doet dat?” En waarom zou je? LinkedIn is nou juist een netwerk waarbij bestaande en nieuwe contacten worden onderhouden. Op basis van wie jij al kent en met wie je al verbonden bent, kunnen vrij eenvoudig aanbevelingen gedaan worden. Dat is juist het voordeel van een digitaal netwerk. Wat heeft dat met privacy te maken? Ik heb zelf eerdere verbindingen aangegeven. met mensen aangegeven, ik heb zelf aangegeven waar ik werk en gewerkt heb. Deze serendipity is vergelijkbaar met offline bijeenkomsten van een zakelijk netwerk waar iemand zegt: “he, jij hebt gewerkt bij XXX waarschijnlijk ken je ook persoon AAA”. Zo lang ik zelf heb aangegeven op mijn bij die bijeenkomst beschikbare, openbare cv dat ik bij XXX heb gewerkt, gebeurt er helemaal niets onoirbaars.

(3) “Als ik word gekoppeld aan –ik noem maar wat- Philips, vind ik dat dan erg? Of is een directe koppeling aan een ad van Philips ook goed voor mijn personal brand?” Het wordt pas vervelend als mijn gegevens worden gekoppeld aan niet-relevante, commerciële bedrijven. Hier heb ik geen toestemming voor gegeven, het voegt voor mij niets relevants toe (en voor hen ook niet). Het heeft ook niets te maken met netwerken, kennis delen. Wat voor goeds zou het doen als jij in een commerciële advertentie van, zeg maar – Philips wordt geplaatst als je daar niets mee te maken hebt? Hoe zo zou dat afstralen op jou? Je hebt daar toch niets mee te maken?

Na de beurscrash die ook in IJsland in 2008 hard trof – de kreppa- , vonden de IJslanders dat het tijd werd om hun grondwet (Stjornlagarad) eens grondig aan te passen. Sinds hun afscheiding van Denemarken in 1944 was de grondwet slechts op een paar cosmetische punten aangepast. Eerder dit jaar werd besloten om deze nieuwe grondwet te crowdsourcen: via verschillende sociale media platformen (FaceBook, Twitter, YouTube en Flickr konden burgers vanuit huis meepraten en meedenken over de nieuwe grondwet. Een raad van 25 burgers ging daadwerkelijk aan de slag om de opzet voor de nieuwe Stjornlagarad te schrijven en gebruikte daarvoor de input van de burgers die meepraatten op de verschillende sociale media platformen. Voortgang van de grondwet werd bijgehouden op de website http://stjornlagarad.is/english/. Burgers die zich hadden geregistreerd met naam en adres konden ook via de website voorstellen aandragen die werden doorgestuurd naar de raad van 25 burgers.

Op 29 juli werd de nieuwe grondwet aan Ásta Ragnheidur Jóhannesdottir, de voorzitter van het IJslandse parlement, overhandigd. Voordat het IJslandse parlement (de Althingi) over de grondwet zal stemmen, zullen eerst alle IJslandse kiezers hun stem uitbrengen over de nieuwe grondwet. Hierbij kunnen ze kiezen om de grondwet aan te nemen of te verwerpen; inhoudelijke wijzigingen kunnen niet meer worden aangebracht.

De reacties op het crowdsourcing experiment zijn bijna overal positief: de meesten zien het als een fantastisch experiment waarbij burgers de kracht van sociale media kunnen gebruiken om werkelijk deel te nemen aan en invloed uit te oefenen op de democratie in hun land. Toch was mijn eerste reactie op Twitter “Ik hoop dat het hier in NL nooit gebeurt!” Dat leverde veel verbaasde reacties op omdat ik over het algemeen toch bekend sta als iemand die democratie, crowdsourcing een warm hart toedraag. Waarom dan toch de bedenking bij het crowdsourcen van een nieuwe grondwet?

Allereerst had ik zorgen over de vraag of alle burgers in een land wel uitgerust zijn om een dergelijke belangrijke, gecompliceerde materie op te zetten? Zijn hele grote groepen burgers met een hoge diversiteit gezamenlijk in staat om, over eigenbelang en politieke voorkeuren heen, voorstellen te maken en – vooral- beslissingen te nemen over de grondwettelijke basis van een land? Nu heeft IJsland 320.000 inwoners, zelfs naar Nederlandse maatstaven eerder de afmeting van een doorsnee stad dan een land. Niet dat de beslissingen minder belangrijk zijn, maar het lijkt me niet onredelijk te verwachten dat het eenvoudiger is consensus te bereiken met 320.000 mensen dan met 17 miljoen.

Het opzetten van een nieuwe grondwet of wijzigen van een bestaande grondwet gebeurt echter per definitie vaker in tijden van politieke en sociale onrust: of dat nu het gevolg is van een diepe (financiële) crisis, het ontstaan van een nieuw land, (IJsland) of een regiemwijziging (Tunesië en Hongarije). Een grondwet is bedoeld om de basis van een land te vormen voor decennia (al adviseerde Thomas Jefferson om de grondwet iedere generatie aan te passen!) Maar dan dringt zich bij mij wel de vraag op in hoeverre deze momentopname de inhoud van een grondwet beïnvloedt. Wordt een grondwet gekleurd door het actuele politieke klimaat als je het laat schrijven door burgers samen? Of juist minder? Is het voldoende om, in het IJslandse model, te kiezen voor een raad van 25 zorgvuldig gekozen burgers die uiteindelijk aan de hand van de input, gezamenlijk beslissen welke inhoud in de grondwet wordt opgenomen?

Ten tweede vraag ik me ook af of je voldoende recht doet aan inspraak als het proces voornamelijk online plaatsvindt? Hoe zorg je ervoor dat “alle” – of in ieder geval zoveel mogelijk – burgers bij het schrijven betrokken raken? Ook de burgers die weinig online zijn, geen FaceBook account hebben of die niet gewend zijn om online diepgaande discussies te voeren over inhoudelijke onderwerpen? En – niet onbelangrijk – hoe zorg je voor waardevolle, inhoudelijk relevante bijdragen?

Ik heb echt een probleem met het gebruik van platformen als FaceBook en Twitter die volgens mij slecht geschikt zijn voor een democratisch besluitvormingsproces. Het is op beide platformen onmogelijk om discussies bijvoorbeeld goed te ordenen. De ingebrachte voorstellen of tegenwerpingen zijn snel slecht (of geheel niet) zichtbaar of vindbaar waardoor het lastig, zo niet onmogelijk wordt de voortgang van een discussie over een onderwerp te volgen en hieraan deel te nemen. In het geval van Twitter zullen deze bijdragen zelfs in zeer korte tijd (week à tien dagen) volledig verdwenen zijn als ze niet allemaal worden gearchiveerd door iemand. Het geeft in ieder geval aan dat een werkelijk goed werkend crowdsourcingstool met de mogelijkheid om discussies per onderwerp te ordenen, reactiemogelijkheden en inzicht in het verloop van het gevoerde proces (welke voorstellen, wijzigingen zijn gedaan en welke zijn overgenomen) onontbeerlijk is. Tot slot zijn m.i. commerciële (en Amerikaanse) platformen met eigen regels over inhoud, privacy en anonimiteit en onlogische filters simpelweg moreel niet goed voor iets dat zo belangrijk is als het schrijven van een grondwet voor een onafhankelijke natie.

Volgens mij is het niet onmogelijk om een goede grondwet te schrijven met input van burgers, ik ben ook niet standaard tegen. Ik zie echter nog wel heel veel onderwerpen waar ik op dit moment mijn vraagtekens bij zet. Ik ben echter niet tegen openheid en transparantie, of tegen crowdsourcing. Ik denk echter wel dat het belangrijk is richtlijnen en randvoorwaarden op te stellen waaraan dit democratische proces zou moeten voldoen. Welke dat zijn? Misschien moeten we dat hier op ambtenaar 2.0 eens met elkaar crowdsourcen!!

Sinds vorige week heb ik ook een account op Google+ en de eerste tijd op zo’n nieuw sociaal netwerk ben je vooral aan het rondkijken wat er allemaal gebeurt, wie er allemaal is. Sommige berichten wilde ik opslaan in mijn Evernote notitieboeken en op deze manier lukte dat:

- Kopieer je evernote e-mailadres (Windows : Tools > Account, Mac: Evernote menu > Account)
- Maak een nieuwe kring (circle) aan
- Geef de kring een makkelijk te onthouden naam: ‘SendtoEvernote’, ‘Evernote’ of ‘Evernote notitieboek’ of iets dergelijks
- Voeg een nieuw lid toe en vul je Evernote e-mailadres in.
- Klik op de knop ‘Kring aanmaken met 1 persoon’

Als je nu content tegenkomt op Google+ die je graag in Evernote wilt opslaan, deel je het simpelweg met deze kring. Je berichten komen dan in het notitieboek dat je hebt ingesteld als inbox.

Als kleine ondernemer kun je Evernote handig inzetten om visitekaartjes op te slaan. Evernote is namelijk erg goed in het herkennen van tekst op afbeeldingen. Dit is natuurlijk vooral handig voor het terugvinden van zakelijke informatie (telefoonnummers, e-mailadressen of twitter-accounts) van relaties. Het is even werk, maar het is je tijd waard om al je visitekaartjes in te scannen of er een foto van te nemen. Bij een gratis account kan het enkele uren duren voordat Evernote de afbeeldingen heeft verwerkt en de tekst op de visitekaartjes doorzoekbaar is. Maar daarna kun je met een eenvoudige zoekopdracht snel de gezochte visitekaartjes terugvinden.

Hoe kan je de visitekaartjes goed organiseren?
Met de krachtige Evernote-zoekfunctie die de tekst op de kaartjes doorzoekt, is het op zich niet nodig om de visitekaartjes te labelen of in aparte notitieboeken op te slaan. Het zou voldoende kunnen zijn om alle visitekaartjes gewoon in één notitieboek te zetten. Maar omdat ik niet altijd even sterk ben in het onthouden van namen, heb ik toch een paar notitieboeken aangemaakt om nog meer voordeel te halen uit de mogelijkheden van Evernote. Ik heb een stapel notitieboeken aangemaakt voor grote projecten waar ik aan werk in het notitieboek Visitekaartjes. Op deze manier kan ik sneller alle visitekaartjes bekijken van mensen waarmee ik binnen hetzelfde project werk. Want hoewel de voor- en achternaam van iemand me snel ontschiet, ik weet altijd nog wel binnen welk project ik met iemand aan het werk was. Naast de projectnotitieboeken heb ik ook een paar algemene notitieboeken met verschillende beroepsgroepen zoals (in mijn geval) Ontwerpers en Programmeurs. Verder label ik ieder visitekaartje met de naam van de functie (eenzelfde naam die ik er zelf aan geef, bijvoorbeeld communicatie, advies et cetera)

Tips:
- Het gescande of gefotografeerde visitekaartje is een afbeelding in de notitie, je kunt hier zelf nog extra informatie die niet op het kaartje staat aan toevoegen. Zo kun je erbij schrijven waar je die persoon hebt ontmoet (dat leuke driedaagse congres in Parijs). Maar denk er ook eens aan om een zelf gemaakte foto aan de notitie toe te voegen. Een gezicht bij een naam herinner je toch sneller!
- Soms maak ik bij ontvangst van een visitekaartje de belofte om later nog eens terug te bellen. Ook deze afspraak schrijf ik op de notitie bij het visitekaartje samen met het label todo. Met een zoekopdracht voor alle notities met het label todo heb ik een snel overzicht van alle acties die ik nog wil uitvoeren.

Als je een beetje dezelfde onderwerpen volgt als ik  – blogs en twitteraars over social media, games, politiek – dan heb je hem al tientallen keren voorbij zien komen: de Ted-talk van Eli Pariser over de ‘internet filter bubbles’. In een vlot betoog maakt Pariser je bewust van het negatieve effect van de voortdurende ‘personalisering’ van het web. Door de (verborgen) algoritmes van zoekmachines als Google, maar ook de instellingen van FaceBook of Amazon worden we steeds meer alleen maar geconfronteerd met wat dergelijke sites relevant voor ons vinden. Of zoals Mark Zuckerberg zegt “a squirrel dying in front of your house may be more relevant to your interests right now than people dying in africa”. Schokkend. Ik vind niet dat we hier bang voor moeten zijn – is altijd een slechte raadgever volgens het bekende cliché – maar wel bezorgd en oplettend. Ik belangrijkste punt dat Pariser maakt, is dat we zonder het te weten of te beseffen steeds vaker door een algoritme gefilterde informatie voorgeschoteld krijgen. Hij heeft het dus niet over de filters die we zelf instellen, bijvoorbeeld rss-feeds, google alerts of mail-filters. Daarbij weet je immers wat de filters zijn die je hebt ingesteld.

Het is belangrijker om te beseffen dat de filter bubble wordt veroorzaakt door filters die we niet zien. Vaak kun je die filters, zoals van bv Google niet uitzetten of aanpassen. Natuurlijk realiseer ik me volledig dat een zoekmachine als Google per definitie een filter is, een bril waarmee we toegang krijgen ‘alle’ informatie op het web. Maar ik wil graag meer weten over de voor mij op dit moment vrij ondoorzichtige sterkte en kijkrichting van deze bril. Ik vind dit lijstje van dingen die je zelf kunt doen om de kans op uitdagende, onverwachte en ongewone zoekresultaten te verbeteren een mooie. (cookies uitzetten, webgeschiedenis verwijderen, do-not-track aanzetten etc). Het is namelijk niet alleen een taak van die bedrijven om er iets aan te doen, maar ook onze eigen verantwoordelijkheid.

Daarnaast is het natuurlijk maar de vraag hoe we ‘relevant’ omschrijven. Als je dat alleen als ‘persoonlijk, aan mij gerelateerd’ ziet, dan is het logisch dat nieuws van vrienden, relaties, connecties een grote plek inneemt. Ik ben geen voorstander van de social search die Google nu in meer landen aan het uitrollen is. In die zin is het logisch dat het vooral makkelijk wordt gemaakt om gelijkgestemde info te vinden (de ‘andere kopers kochten dit van amazon, de ‘similar to’ van twitter etc). Persoonlijk nieuws zoals ook apps/magazines als Zite ons voorschotelen heeft zijn voordelen, maar ook zijn hele grote nadelen. Ik vind dat we ons daar bewust van moeten zijn én dat we moeten bekijken op welke manier we daar – heel snel – iets aan gaan doen. Zodat Google en FaceBook niet de positie innemen die de kerk, de regering of andere ‘experts’ eeuwenlang innamen/nog innemen: “zij bepalen wel wat goed voor me is.” Maar hoe kom je dan überhaupt nog aan andersluidende info? Aan tegengeluiden? In dat verband denk ik graag aan de uitspraak dat ik op een weblog over juridische zaken las: “Unanimity is overrated. Dissent is an essential ingredient in developing thoughts and ideas. Disagreement will present alternatives to the obvious solution. It will challenge the conventional thinking and force people to carefully consider and examine their position”.

Ik hou van papier, van (vul)pennen en van handgeschreven teksten. Als ik verslagen of uittreksels maak van boeken en artikelen, dan doe ik dat meestal met mijn Waterman vulpen gevuld met turquoise inkt op een lekker schrijfblok. Het zelf schrijven van de samenvattingen helpt mij in ieder geval om de teksten beter te onthouden. Het feit dat ik niet snel (blind, tienvingerig) kan typen speelt ook wel mee! Lastig alleen dat ik later weer over moet typen om te zorgen dat die handgeschreven teksten ook nog ergens digitaal opgeslagen kunnen worden.

Wat was ik dan ook opgetogen toen ik in de ‘trunk’ bij Evernote (een verzameling applicaties bij het onmisbare programma Evernote) een beschrijving tegenkwam van een Livescribe pen. Een digitale pen die niet alleen geschreven teksten kon omzetten naar getypte tekst, maar ook tegelijkertijd opnam wat er tijdens het schrijven werd gezegd. ik wist helemaal niet dat digitale pennen al voor een betaalbare prijs verkrijgbaar waren.

Rondkijkend op de site van schrijfopshop.nl zag ik de mobile notes digitale pen die net als de Livescribe pen ook handgeschreven teksten omzet naar digitale tekst, maar die niet opneemt wat tijdens het opschrijven werd gezegd. Dát was precies wat ik nodig heb. Ander voordeel: heb je voor de Lilvescribe pen nog speciaal papier nodig, bij de mobile note e-pen gebruik je gewoon je eigen standaard schrijfblok. Het principe is eenvoudig: je hebt een kleine module die je bovenaan je schrijfblok vastklemt. Vervolgens kun je met de digitale pen (ziet er gewoon uit als een balpen) teksten schrijven. Na iedere pagina klik je even op de ‘opname-knop’. daarna kan je op een volgende pagina weer verder schrijven. Thuisgekomen verbind je de module via de usb-poort met je computer en via het bijgeleverde software worden de handgeschreven teksten omgezet naar getypte tekst. Klaar! Je kunt de digitale pen ook gebruiken als stylus voor je computer zodat je bv handgeschreven aantekeningen kunt maken in digitale documenten: dus snelle aanwijzigen in een word-document, omcirkelingen en toevoegingen in een excel-bestand of zelfs als tekenpen in een tekenprogramma. Zelf heb ik de e-pen daar nog niet voor gebruikt.

Mijn ervaringen tot nu zijn zeer positief. De kwaliteit van de getypte tekst is van zeer hoog niveau. Soms moet ik wel hier en daar wat letters corrigeren (zou ik nou echt zo’n rare z schrijven?), maar blijkbaar kan de software goed overweg met mijn handschrift. Ik heb me laten vertellen dat je de mobile notes software ook je handschrift kunt leren, door een kleine oefening van ongeveer 30-45 minuten te doen. Bij mij bleek dat tot nu toe totaal niet nodig.

Minder goede ervaringen waren er ook in het allereerste begin. Het vervelendste was het registreren van de software. Dat ging namelijk niet, zoals toch echt gebruikelijk tegenwoordig, direct via internet, maar ouderwets via de e-mail. Ik moest zelfs een paaruur wachten totdat ik mijn activeringscode van de klantenservice ontving. Dat kan toch echt niet meer in deze tijd. De gebruikershandleiding is ook wel heel erg summier. Zo begreep ik eerst niet hoe ik de module aan kon zetten (kleine knopje op de voorkant ongeveer 3 seconden ingedrukt houden) en zelf het vastklikken van de module begreep ik niet goed. Maar nadat ik je juiste clipjes daarvoor gevonden had, was het ‘leed’ geleden. Ik neem de digitale pen overal mee naar toe, en aan het einde van de dag zet ik de a-4 vellen tekst in een paar seconden in de computer. Het scheelt mij in ieder geval uren tijd; ik heb het gevoel veel productiever te zijn.

Mijn interesse in het internet ligt het meest besloten in de twee vragen wat het internet doet met ons als persoon en met ons als groep mensen. “Het internet” is natuurlijk heel vaag, maar ik bedoel dan vooral het internet als verbinding tussen duizenden, miljoenen, miljarden mensen. Een van de interessantste vragen waarover ik graag mag filosoferen is of alle technologische mogelijkheden ons een ander mens maken. Een anders soort mens.

Wat als we straks augmented reality in onze hoornvliezen kunnen laten laseren? Of we computers gewoon met onze hersenen besturen? Ontwikkelingen die vergezocht lijken maar dat allang niet meer zijn. Worden we dan andere mensen? Ik mag graag mensen aan het denken zetten (shockeren?) met de opmerking dat ik denk dat wij als mens, in de evolutie maar een tussenstation zijn. Dat onze evolutionaire, technologische ontwikkelingen zo ingrijpend zullen zijn dat de vraag is wanneer zijn we nog mens? En wanneer zijn we robot?

Mijn fascinatie met robots komt dan ook voort uit die gedachte: wat maakt een mens mens? Deze vraag wordt ook besproken in de video ‘Living with robots’ die is gemaakt door Honda. Honda ontwikkelde de afgelopen decennia de robot Asimo. Verschillende hoogleraren en onderzoekers laten in de korte documentaire zien hoe robots ons vooral een spiegel voorhouden en antwoorden mogelijk maken om die vraag te beantwoorden. Wat maakt een mens nog mens.